Adjektiv a/o-Dekl. dreiendig

urbānus a um

Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch:

urbānus, a, um (urbs), zur Stadt (besonders zu Rom) gehörig, städtisch, in (bei) der Stadt, Stadt- (Gegensatz rusticus)

I)eigentlich

suffragatio, der städtischen Bevölkerung (Gegensatz militaris)Cic.

sermo, der Städter (Gegensatz rusticus, der Bauern)Liv.

vitaCic.

audacia (Gegensatz provincialis)Cic.

tribusCic.

praetor, der in Rom zwischen römischen Bürgern Recht sprichtCic. Caes., siehe praetor

exercitus, aus römischen Bürgern bestehendLiv.

populus (Gegensatz exercitus)Nep.

plebes und plebsSall. Sen.

insidiaeCic.

consilium, der Beschluss innerer PolitikCic.

praedium, ein Landgut bei der Stadt, auch auf städtische Art eingerichtetCic.

so auch

rusIustin.

fundusCato

cohortes, zu Rom in Garnison stehendeICt.

substantivisch: urbānī, ōrum, maskulin, die Stadtbewohner, StädterCic.und andere

II)metonymisch: nach städtischer Weise, städtisch

1)im guten Sinn

a)feinstädtisch, fein im Benehmen, gebildet

homo, ein WeltmannCic. ep. 3, 8, 3

urbani (vornehme) assidui civesPlaut. trin. 202

übertragen von Gewächsen: veredelt

herbaPlin.

arbores urbanioresPlin.

b)von der Rede: fein, gebildet, gewählt

quiddam resonat urbaniusCic.

os facile (in pronuntiando) et urbanumQuint.

c)fein, geistreich im Witz oder Scherz, witzig, scherzhaft

homines lepidi et urbaniCic.

homo urbanissimusCic.

und

urbanissimus homoSen. rhet.

sermoCic.

salesCic.

substantivisch: der WitzboldHor. ep. 1, 15, 27

2)im üblen Sinn: dreist, unverschämt

fronsHor. ep. 1, 9, 11 (Gegensatz pudor subrusticusCic. ep. 5, 12, 1)

Charlton T. Lewis, An Elementary Latin Dictionary:

urbānus, adjective with comparative and superlative urbs, of the city, of the town, in the city, in Rome

vitam urbanam atque otium Secutus sumTer.

tribusCic.

praetorCaes.

exercitusLiv.

administratio rei pCic.

As substantive neuter, an inhabitant of a city, city man, citizen, resident in Rome

omnes urbani, rusticiCic.

otiosiLiv.

In city fashion, in city style, citizenlike, polished, refined, cultivated, courteous, elegant, nice

hominem ut nunc loquimur urbanumCic.

resonare urbaniusCic.

sic utroque distinctior et urbanior CiceroTac.

Witty, humorous, facetious, jocose, clever

in isto genere urbanissimusCic.

salesCic.

urbanus coepit haberiHor.

Bold, forward, impudent

fronsHor.

audaciaCic.


Text based on data provided by Perseus Digital Library, with funding from The National Endowment for the Humanities. Original version available for viewing and download at http://www.perseus.tufts.edu