a-Dekl.
catēna ae f
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch:
catēna, ae, feminin (verwandt mit cassis [das Netz]), die zum An- und Zusammenschließen gebrauchte Kette
a)als Fessel
ferreaCaes.
aureaVell.
collo inserta catenaCurt.
catenā vinctusTac.
catenā constrictus Rutil. Lup.
catenis ligatusLiv.
ferreis oder argenteis catenis vinctusVal. Max.Amm.
catenis oneratusTac.
trinis catenis vinctusCaes.
aliquem catenis oder catenis aureis vincireLiv.Plaut.Vell.
aliquem in catenas conicereLiv.
alicui catenas inderePlaut., oder inicereCic.
in catenis tenereCaes., oder habereSall.
in catena esse (vom Türhüter), eine K. tragenSuet.
cum catenis esse, K. tragenPlaut.
aliquem in catenis Romam mittereLiv.
bildlich: Fessel = Schranke, Zwang
legum catenaeCic.
aliorum aurea catena est, aliorum laxa, aliorum arta et sordidaSen.
hunc (animum) tu compesce catenāHor.
quae apprehensa Graeci in catenas ligant, schlagen die Gr. in Fesseln und BandeQuint.
b)als SchmuckPlin. 33, 40Paul. sent. 3, 6, 84
c)Plural: catēnae, ārum, feminin
α)als hölzerne Bänder, die zwei andere Hölzer zusammenhalten, KlammerhölzerCatound andere
β)= vincula, Gefängnis
carcerum custodes et quibus publicarum catenarum cura credaturFirm. math. 3, 6. sect. 7. p. 41, 46
d)übertragen
α)die Reihe
sempiterna quaedam et indeclinabilis series rerum et catenaGell. 7 (6), 2, 1
β)als rhetorischer terminus technicus = κλιμαξ, die SteigerungIsid. 2, 21, 4
Charlton T. Lewis, An Elementary Latin Dictionary:
catēna, ae, feminine CAT-, a chain, fetter, shackle
ferreaCaes.
catenā vinctusTac.
collo inserta catenaCurt.
firmaLiv.
stridor tractae catenaeVerg.
donasse catenam Laribus, i.e. to have been a slaveHor.
Usually plural
alqm vincire catenisOv.
in catenas conicere alqmCaes.
catenas inicere alcuiCic.
alqm in catenis Romam mittereLiv.
catenas alcui exsolvereTac.
rumpere catenasHor.
Figuratively, a constraint, fetter, barrier, bond
belua constricta legum sacratarum catenisCic.
validā teneamur catenāTib.
mille adde catenas, clauses of obligation (in a bond)Hor.
Text based on data provided by Perseus Digital Library, with funding from The National Endowment for the Humanities. Original version available for viewing and download at http://www.perseus.tufts.edu