konsonant.-Konjugation
antecēdere
antecēdō antecessī antecessum
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch:
ante-cēdo, cessī, cessum, ere, vorgehen, vorangehen
I)im Allgemeinen
A)eigentlich: räumlich
agmenCaes.
gregemCol.
signa modico volatu, vor den F. herfliegen (von Raben)Curt.
absolut
praefecti, qui cum omni equitatu antecesserantCaes.
stellae tum antecedunt, tum subsequunturCic.
aliquando umbra antecedit, aliquando a tergo estSen.
tum antecedendo, tum retardandoCic.
B)übertragen: zeitlich
haec (dies) ei (diei) antecessitTer.
ant. alicui aetate paulumCic., und bloß aetateCic., aliquem aetateIustin.
exercitatio semper antecedere cibum debetCels.
nisi fortunam voluntas antecessitSen.
si hanc rem illa sequitur, hanc autem non sequitur; aut si huic rei illa antecedit, huic non antecedit, früher stattfindetCic.
II)insbesondere: jemandem den Vorsprung abgewinnen, vorauseilen, jemanden überholen
A)eigentlich
legionesCic.
biduo aliquemBrutus in Cic. ep.
nuntios oppugnati oppidi famamqueCaes.
absolut
magnis itineribusCaes.
uno calculo, um einen Stein (im Brettspiel) voraus seinSen.
B)übertragen: jemandem oder einer Sache den Vorrang abgewinnen, vor jemandem oder etwas vorgehen, den Vorrang haben, den Vorzug haben, jemanden oder etwas übertreffen
α)mit Dativ
virtute regi AgathocliPlaut.
ubi ambitionem virtuti videas antecedereTitin. fr.
cum id studium totaque ea ars longe ceteris et studiis et artibus antecedatCic.
quantum natura hominis pecudibus reliquisque beluis antecedatCic.
β)mit Akkusativ
aliquem scientiā atque usu nauticarum rerumCaes.
aliquem gratiā forensi longeSen.
multo ceteros rerum gestarum gloriāNep.
hoc est, quo deum antecedatisSen.
fidem magnitudine rerum, unglaublich große Taten verrichtenCurt.
aliquem in amicitiaNep.
in doctrina tanto condiscipulos, ut etc.Nep.
ex tempore coactus dicere infinito se antecedebatSen. exc. contr. 3. praef. § 6
im Passiv
beneficiis praeëuntibus antecedi Auson. grat. act. 1, 5. p. 20, 22 Schenkl
γ)absolut = hervorragen, sich auszeichnen
et auctoritate et aetate et usu rerumCic.
honoreCic.
pretio, kostbarer seinPlin.
Charlton T. Lewis, An Elementary Latin Dictionary:
ante-cēdō, essī, —, ere, to go before, get the start, precede
ad explorandumLiv.
antecedentem scelestumHor.
magnis itineribusCaes.
legionesCic.
Figuratively, to precede
si huic rei illa antecedit, is a logical condition ofCic.
haec (dies) ei antecessitTer.
To have precedence of, excel, surpass
quantum natura hominis pecudibus anteceditCic.
eum in amicitiāNep.
scientiā reliquosCaes.
aetateCic.
To be eminent, excel
honoreCic.
Text based on data provided by Perseus Digital Library, with funding from The National Endowment for the Humanities. Original version available for viewing and download at http://www.perseus.tufts.edu