o-Dekl. (n.)
vitium vitiī n
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch:
vitium, iī, neutrum, der Fehler, das Gebrechen, der Schaden
I)eigentlich
a)überhaupt
corporisPlaut.Cic.
v. mancipii, iumentiICt.
si nihil est in parietibus aut in tecto vitiiCic.
si aedes corruerunt vitiumve fecerunt, schadhaft geworden sindCic.
vitio moriens sitit aëris herbaVerg.
b)als medizinischer terminus technicus: der Fehler, das Leiden
nervine id vitium an cutis sitCels.
v. aniCels.
v. intestinorumCels.
vitia per totum corpus orientiaCels.
als Krankheitsursache
ex aliquo vitio quasi parva fistula aperiturCels.
porrigo non sine aliquo corporis vitio nasciturCels.
sive tempestatum, vitio sive corporis, ungesunde BeschaffenheitCels.
c)als terminus technicus der Münze: der falsche Zusatz zum oder im edlen Metall
in aurum vitii aliquid addere, Gold verfälschenUlp. dig. 48, 10, 9 pr.
ignis … vitium (die Schlacke) metallis excoquit (scheidet aus)Ov. fast. 4, 785
II)übertragen
A)im Allgemeinen: der Fehler (Schnitzer), Fehlgriff, Missgriff, Mangel, die Unvollkommenheit, Schuld
adversum v. castrorum, fehlerhafte, ungünstige LageCaes.
v. orationisQuint.
v. sermonisQuint.
v. ingeniiQuint.
v. Stoicae sectaeQuint.
vitia hostiumTac.
vitia in dicente acutius quam recta videreCic.
huc si perveneris, meum v. fuerit, meine SchuldCic.
illud mihi vitium est maximum, das ist mein größter FehlerTer.
sine medici vitioCels.
vini vitio atque amoris feciPlaut.
si aliquid modo esset vitii, auch der geringste FehlerCic.
itaque hāc rogatione non iudicum sententia, sed legis vitium corrigebaturCic.
hoc vitium compensare vel facultate vel copiā (vom Redner)Cic.
multa vitia ponereCic.
omnia fere vitia vitareCic.
vitia in sermone, quo minus is Latinus sit, duo possunt esseCornif. rhet. 4, 17
vitium est mit Infinitiv
an vitium nullum est non parēre rationi?Cic. Tusc. 4, 39
non erit vitium porrexisse stipemSen. contr. 1, 1, 9
B)insbesondere
1)als terminus technicus der Religionssprache: der Fehler in den Augurien (Auspizien), der Formfehler
id igitur obvenit vitium, quod tu iam Kal. Ian. futurum esse providerasCic.
tabernaculum vitio (gegen die Auspizien) captumCic.
vitio creatum esse (von höheren Magistraten)Liv.
navigare vitioCic.
comitiorum solum vitium est fulmenCic.
2)der moralische Fehler, das Vergehen, die Schuld, das Laster (Gegensatz virtus)
a)überhaupt
nullum ob totius vitae non dicam vitium, sed erratumCic.
verbunden mit culpa, Fehler der GenusssuchtHor.
vitium alicui dicere, jemandem etwas Böses nachsagenKomiker
v. fugereHor.
ne sibi vitio verterent, quod abesset a patriaCic.
vitio ducere, zum Fehler (als Tadel) anrechnen (Gegensatz laudi ducere)Ter.
hoc vitio datur, wird zum F. angerechnet (Gegensatz hoc laudi est)Ter.
alicui vitio dare (Gegensatz laudi dare)Ter.; mit folgendem si oder quod (dass), es zum Fehler (zum Verbrechen) anrechnenCic.
verbunden
alicui aliquid vitio et culpae dareCic.
in vitio esse, fehlerhaft sein, Tadel verdienen (Gegensatz in laude esse)Cic., und von Personen = in Schuld seinCic.
hoc est in vitio mit folgendem InfinitivCic. de fin. 5, 31
non vitiosus homo es, sed vitium (das leibhaftige Laster)Mart.
b)die Schändung des weiblichen Geschlechts
addere, afferre vitium pudicitiae alicuiusPlaut.
offerre vitiumGell.
per vim offerre vitiumTer.
☞Genitiv Plural vitiûmTitin. com. 149
Charlton T. Lewis, An Elementary Latin Dictionary:
vitium, ī, neuter VI-, a fault, defect, blemish, imperfection, vice
vitium (appellant), cum partes corporis inter se dissidentCic.
corporisOv.
si nihil est in tecto vitiiCic.
si aedes conruerunt vitiumve fecerunt, have been damagedCic.
vitio moriens sitit aëris herbaVerg.
A defect in the auspices, unfavorable sign, impediment
divinare, quid in castris vitii obvenissetLiv.
vitio navigareCic.
comitiorum solum vitium est fulmenCic.
In coinage, base metal, alloy
ignis vitium metallis ExcoquitOv.
Figuratively, a fault, defect, blemish
acutius vitia in dicente quam recta videreCic.
Et illud mihi vitiumst maximum, my greatest faultTer.
animadverso vitio castrorum, i.e. the unfavorable situationCaes.
milites conflictati et tempestatis et sentinae vitiis, the injurious effectsCaes.
A moral fault, failing, error, offence, crime, vice
legibus proposita sunt supplicia vitiisCic.
Virtus est vitium fugereHor.
ne sibi vitio verterent, quod abesset, i.e. blame himCic.
A crime against female chastity, violation
Quoi misere per vim vitium obtuleratTer.
vitium auctore redemitOv.
Text based on data provided by Perseus Digital Library, with funding from The National Endowment for the Humanities. Original version available for viewing and download at http://www.perseus.tufts.edu