a-Dekl.
mora ae f
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch:
1. mora, ae, feminin
I)der Verzug, die Verzögerung, der Aufschub, der Aufenthalt
A)im Allgemeinen
moram alicui rei inferre oder afferre oder facereCic.
moram alicui rei offerre oder inicereLiv.
moram exigereVell.
dare moram parvulamIuven.
nec mora nec requies interdatur fluendiLucr.
moram interponere, siehe inter-pōno Nummer II, B
moras agitareSall.
moras nectereFlor.
moram moliriVerg.
moram und moras (Aufschub) quaerereCorp. inscr. Lat. 4, 2069Ov. met. 2, 461 (vergleiche si fenerator in recipiendo tardus ac difficilis moras quaeritSen. de ben. 2, 17, 7)
morae ad decernendum bellum auctorem fuisseLiv. 31, 40, 9; 21, 45, 9
moram trahere, zögernVerg.
moram producere malo, das Übel aufschiebenTer.
moras rumpereVerg., pellere oder corripereOv., praecipitareVerg.
moras tollereOv.
pati lentas obsidione moras, eine sich langsam hinziehende Belagerung aushaltenOv.
quaeris in nullo amore moram, bei keiner Liebe suchst du, hast du lange Verzug, das heißt bald findest du bei den Mädchen GehörProp.
res habet (leidet) moramCic.
habui paululum morae, dum etc., musste ein wenig verziehenCaes. in Cic. ep.
tibi paululum esse moraeCic.
nihil in mora habuit, quo minus etc., zögerte nicht usw.Vell.
est aliquid in mora, quo minus mit KonjunktivLiv., oder ne mit KonjunktivLiv.
so auch
alicui esse in moraTer.
oder
esse morae nuptiisTer.
in mora tribuni erant, waren hinderlichLiv.
neque ego in mora sumLiv.
alicui esse in moraPlaut.
hoc mihi morae est, hält mich aufTer.
per me nulla mora estTer. oder nulla in me est m.Verg., ich halte es nicht auf
non m. tibi erit in me, ich werde dich nicht aufhaltenTer.
nulla m. est, das kann ohne weiteres (sogleich) geschehenNep.
iam iam nulla mora est, jetzt zögere ich nicht mehrVerg.
in iudice nulla mora est, der R. lässt nicht auf sich warten, ist bereitOv.
non (nulla) mora est und dergleichen mit folgendem quin oder quo minus und Konjunktiv
nec m. ulla est, quin … ducam, ich will sogleich usw., an mir soll's nicht liegen usw.Ter.
nec per nos erit mora, quo minus gratissimi simusSen.
et (bona Sthenii) vendidisset, si tantulum morae fuisset, quo minus ei pecunia illa numerareturCic.
quaero, num quando tibi moram attulerit, quo minus concilium advocaresCic.
nullam exoriri moram posse, quo minus diriperenturCaes.
nullam moram interponendam putavimus, quin videremus hominemCic.
haud ullam intercessuram moram, quin urbs in potestatem eins tradaturLiv.
nulla mora facta, quin Poenus in aciem educeretLiv.
moram mihi nullam fore, dass ich nicht zögern dürfeCic.
est m., das hält zu lange auf, ist zu langweiligPlaut.
nec mora, und sogleich (ohne Verzug)Verg.Ov. Apul.
mora est mit Infinitiv, es würde aufhaltenOv. met. 3, 225
mera mora est mit Infinitiv, es wäre reine ZeitverschwendungPlaut. capt. 396
longa mora est mit Infinitiv, es würde zu lange aufhaltenOv. met. 1, 214; 5, 207 und 463; 13, 205
aber
hoc quoque, cur ita sit, dicere nulla mora est, sag ich dir ohne VerzugOv. fast. 3, 768
sine moraCic. oder haud moraVerg. oder nullā morāProp., das heißt ohne Verzug
inter moras, unterdessen, mittlerweilePlin. ep. 9, 13, 20Suet. Ner. 49, 2
und so
inter aliquas morasSuet. Aug. 78, 2
B)insbesondere
1)der Aufenthalt auf dem Marsch, die Rast, der RasttagLiv.Ov.
2)als rhetorischer terminus technicus: das Innehalten im Reden, die Pause
interpuncta, morae respirationesqueCic.
respiratio est m.Quint.
3)der Nachdruck beim Stoß mit einer Waffe
bildlich
sic oratio non ictu magis quam morā imprimiturPlin. ep. 1, 20, 3
II)übertragen
1)die Zeit, insofern sie eine Weile währt, der Zeitraum, die Länge der Zeit
longa fuit medii mora temporis, eine lange Zwischenzeit verstrichOv.
dolor finitus est morā (mit der Länge der Zeit, mit der Zeit)Ov.
und so
molliri morāOv.
non temporariā morā, verum aeternitatis destinationePlin.
2)metonymisch: von dem, was Verzug macht, der Verzug, das Hindernis
von einer Person
restituendae Romanis Capuae mora atque impedimentum es, verzögerst und verhinderstLiv. 23, 9, 11
si nihil aliud erimus certe belli moraSen. suas. 2. § 19
Abas pugnae nodusque moraque, der den Sieg verhindert und verzögertVerg. Aen. 10, 428
und so
nodus et mora publicae securitatis AntoniusFlor. 4, 9, 1
von einem Fisch, siehe echenēis
von Leblosem
moris indupedita exiguisLucr. 6, 453
quae tantae tenuere morae?Verg. Aen. 2, 283; 9, 13; 10, 888; 12, 699
mit subjektivem Genitiv
mora clipeiVerg. Aen. 12, 541
crudi mora corticisVal. Flacc. 6, 97
morae loricaeVerg. Aen. 10, 485
morae capuli, aerisSil. 1, 516 und 5, 319
morae fossarumVerg. Aen. 9, 143Sil. 9, 218
morae portarumStat. Theb. 10, 196
Charlton T. Lewis, An Elementary Latin Dictionary:
mora, ae, feminine 1 SMAR-, a delay, procrastination
comitiorumSall.
inter eas morasSall.
rerumCic.
moram praeceptis inferre, deferCic.
moram ad insequendum intulitCaes.
facere dilectuiLiv.
facere creditoribus, put off paymentCic.
trahere, delayVerg.
moliri, cause delayVerg.
moram interponere, interpose delayCic.
mora reliquorum, delay in pursuingCaes.
morā dies extrahens, talking against timeCaes.
Nec mora ullast, quin iam uxorem ducam, I will without delayTer.
Quosque referre mora est, would take too longOv.
Parva mora est sumpsisse, he promptly tookOv.
per hunc nullast mora, on his partTer.
in me mora non erit ullaVerg.
Nulla mora est, I am readyOv.
sine ullā morā negotium suscipere, at onceCic.
moram certaminis hosti exemit, i.e. hastened it onLiv.
Molliri morā, with delay, i.e. graduallyOv.
In speech, a stop, pause
morae respirationesqueCic.
An obstruction, hinderance, cause of delay
ne morae meis nuptiis egomet siem, hinderTer.
ne in morā illi sisTer.
magnā fluminis morā interpositāCaes.
restituendae Romanis Capuae mora atque impedimentum esLiv.
quae tantae tenuere morae?Verg.
Rumpe morasVerg.
In the phrase, mora temporis, an interval, lapse of time
Longa fuit medii mora temporisOv.
moram temporis quaerere dum, etc.Liv.
Text based on data provided by Perseus Digital Library, with funding from The National Endowment for the Humanities. Original version available for viewing and download at http://www.perseus.tufts.edu