a-Konjugation
properāre
properō properāvī properātum
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch:
propero, āvī, ātum, āre (properus)
I)intransitiv: vom Fleck eilen
a)von Personen
domumPlaut. Hor.
RomamCic.
mit in und Akkusativ
in patriamCic.
in GalliamSall.
in ItaliamCaes.
in fata (in den Tod)Lucan.
mit ad und Akkusativ
ad aliquemCaes.
ad sedemOv.
ad pontemLact.
ad praedamCaes.
ad gaudiaHor.
ad epistulas, sich beeilen, die Br. zu lesenCic.
ad bellum civile, sich in den B. stürzenCurt.
mit Adverb
alio (in der Darstellung)Sall. Iug. 19, 2
mit 1. Supinum
ultro licentiam in vos auctum atque adiutum properatisSall. hist. fr. 3, 61 (82), 16
mit folgendem Infinitiv: eilen, sich beeilen, sich tummeln
progrediri properabo Plaut.
nullus sum, nisi meam rem iam omnem propero incursim perdereCaecil. com. fr.
nunc domum properare properoPlaut.
si in patriam redire properaretCic.
cum quisque domum pervenire properaretCaes.
ductus odio properavit rem deducere in iudiciumCic.
divitiis abuti per turpitudinem properabantSall.
mit NcI Passiv
si iungi hospitio properat sociusque vocariVerg. Aen. 7, 264
miles ferro properans quam fame absumiAmm. 25, 7, 4 (vergleiche Nummer b)
mit folgendem AcI
quem regia coniunx adiungi generum miro properabat amorsVerg. Aen. 7, 57
se quisque hostem ferire properabatSall. Cat. 7, 6
mit folgendem ut und Konjunktiv
hoc vero magis properare Varro, ut cum legionibus quam primum Gadis contenderet, ne etc.Caes. b. c. 2, 20, 1
absoluts. Spengel Ter. adelph. 353
quid properas?Laber. com. fr.
propera, abi introPlaut.
propera tu, curreTer.
mane, etsi properas (es eilig hast)Plaut.
properantes arma capiuntSall.
negotii gratiā properareSall.
assequor omnia si propero; si cunctor, amittoCic.
ex nuntiis cunctabundus aut properansTac.
ad Dyrrhachium finem properandi fecitCaes.
properato opus est, es ist Eile nötig, spute dichPlaut. mil. 805 Fl. und Lor. Cic. Mil. 49Sen. Phaedr. (Hipp.) 870 (862)
b)von Leblosem
α)von Konkretem
properans aqua per amoenos agrosHor. de art. poët. 17
lanificium, in quo properant omnium mulierum pensa, alle Frauen ihre Aufgabe zu fertigen sich beeilenPlin. 35, 138
mit NcI Passiv
mala decerpi properantia, die rasch (bald) gepflückt sein wollenPlin. 15, 52
β)von Abstraktem
in quem exitum tanta rerum velocitas properetSen. ep. 110, 9
II)transitiv: etwas beschleunigen, beeilen (bisweilen mit dem Nebenbegriff der Übereilungvergleiche Ernesti und Otto Tac. ann. 1, 18; Nipperd. Tac. ann. 13, 17)
obsoniaPlaut.
aliaSall.
iterSall.
mortemVerg.
voluntariam mortemTac.
pecuniam herediHor.
multa forent quae mox caelo properanda sereno (eilig zu beschaffen), maturare (zeitig zu beschaffen) daturVerg.
opus, studium, eifrig betreibenHor.
naves properataeTac.
tela properataTac.
praeter sui tem poris modum properari, treibhausmäßig getrieben werdenGell.
rotam citius properare, ein Rad in schnelle Bewegung setzenIuven.
Charlton T. Lewis, An Elementary Latin Dictionary:
properō, āvī, ātus, āre properus, to make haste, hasten, be quick, be in haste, go quickly
mihi properandum necessario estCic.
haec properantes scripsimus, in hasteCic.
simulabat sese negoti gratiā properareSall.
ad praedam, ad gloriamCaes.
RomamCic.
alio, to another subjectSall.
redire in patriamCic.
signa inferreSall.
Sybarin amando PerdereHor.
se quisque hostem ferire properabatSall.
quem Adiungi generum properabatVerg.
properare, ut Gadīs contenderetCaes.
vides toto properari litore? the running to and froVerg.
erat nihil, cur properato opus essetCic.
To quicken, accelerate, prepare with haste
alia quae incepto usui forentSall.
properato itinereSall.
mortemVerg.
vellera properabanturHor.
teneri properentur amores, Dum vacat, be sung brieflyOv.
Text based on data provided by Perseus Digital Library, with funding from The National Endowment for the Humanities. Original version available for viewing and download at http://www.perseus.tufts.edu