13 „Quin“ particula quot qualesque varietates significationis habeat et quam saepe in veterum scriptis obscura sit. Gell. 17, 13

1„Quin“ particula, quam grammatici coniunctionem appellant, variis modis sententiisque conectere orationem videtur.

2Aliter enim dici putatur, cum quasi increpantes vel interrogantes vel exhortantes dicimus „quin venis?“ „quin legis?“ „quin fugis?“ aliter, cum ita confirmamus: „non dubium est, quin M. Tullius omnium sit eloquentissimus,“ aliter autem, cum sic componimus, quod quasi prior videtur contrarium: „non idcirco causas Isocrates non defendit, quin id utile esse et honestum existumarit“; 3a quo illa significatio non abhorret, quae est in tertia Origine M. Catonis. „Haut eos,“ inquit, „eo postremum scribo, quin populi et boni et strenui sient.“

4In secunda quoque Origine M. Cato non longe secus hac particula usus est: „Neque satis,“ inquit, „habuit quod eum in occulto vitiaverat, quin eius famam prostitueret.“

5Praeterea animadvertimus Quadrigarium in octavo Annalium particula ista usum esse obscurissime. Verba ipsius posuimus: „Romam venit; vix superat quin triumphus decernatur.“

6Item in sexto Annali eiusdem verba haec sunt: „Paene factum est quin castra relinquerent atque cederent hosti.“

7Non me autem praeterit dicere aliquem posse de summo pectore nil esse in his verbis negotii; 8nam „quin“ utrobique positum pro „ut“ planissimumque esse, si ita dicas: „Romam venit; vix superat, ut triumphus decernatur“; item alio in loco: „Paene factum est, ut castra relinquerent atque cederent hosti.“

9Sed utantur sane, qui tam expediti sunt, perfugiis commutationum in verbis quae non intelleguntur, utantur tamen, ubi id facere poterunt, verecundius.

10Hanc particulam de qua dicimus, nisi si quis didicerit compositam copulatamque esse neque vim tantum coniungendi habere, sed certa quadam significatione factam, numquam profecto rationes ac varietates istius comprehensurus est.

11Quod quia longioris dissertationis est, poterit, cui otium est, reperire hoc in P. Nigidii Commentariis, quos Grammaticos inscripsit.