48 Cic. orat. 159–162

159Quid in verbis iunctis? quam scite insipientem non insapientem, iniquum non inaequum, tricipitem non tricapitem, concisum non concaesum! Ex quo quidam pertisum etiam volunt, quod eadem consuetudo non probavit. Quid vero hoc elegantius, quod non fit natura, sed quodam instituto? Indoctusindoctus A cum Gellio: inductus FO1: inclitus O2P2M2 dicimus brevi prima littera, insanus producta, inhumanusinhumanus FOP1: insipiens in marg. P2: insanus A: inmanis Luc. Müller brevi, infelix longa. Et, ne multis, quibus in verbis eae primae litterae sunt quae in sapientesapiente AL: sano Bake cod. Erl. atque felicefelice FPO Gellius: infelice A: felide. in Stangl , producte dicitur, in ceteris omnibus breviter; itemque composuit, consuevit, concrepuit, confecit. Consule veritatem: reprehendet; refer ad auris: probabunt. Quaere cur ita sit: dicent iuvaresit...iuvare Gellius: se... iuvari AL: se ... iuvare Bake . Voluptati autem aurium morigerari debet oratio. 160Quin ego ipse, cum scirem ita maiores locutos esseesse om. A , ut nusquam nisi in vocali aspiratione uterentur, loquebar sic, ut pulcros, Cetegos, triumpos, Cartaginempulchros ceteros (et cethegos L) triumphos Carthaginem AL: corr. vulg. dicerem; aliquando, idque sero, convicio aurium cum extorta mihi veritas esset, usum loquendi populo concessi, scienotiam mihi reservavi. Orcivios tamen et Matones, Otones, Caepiones, sepulcra, coronas, lacrimaslacrimas om. A dicimus, quia per aurium iudicium licet. Burrum semper Ennius, numquamnusquam A Pyrrhum;

non Phryges, ipsius antiqui declarant libri. Nec enim Graecam litteram adhibebant, nunc autem etiam duas, et cum PhrygumPhrygum Schütz: Phyrrum A et Phrygibus dicendum esset, absurdum erat aut etiam inetiam in Hoerner: etiam Madvig: tam in L: tamen A barbaris casibus Graecam litteram adhibere aut recto casu solum Graece loqui; tamen et Phryges et Pyrrhum aurium causa dicimus. 161Quin etiam, quod iam subrusticum videtur, olim autem politius, eorum verborum, quorum eaedem erant postremae duae litterae, quae sunt in optimus, postremam litteram detrahebant, nisi vocalis insequebatur. Ita non erat ea offensio in versibus quam nunc fugiunt poetae novi. Sicsic A: ita L enim loquebamurloquebamur AL: loquebantur ed. Rom. :

non omnibusomnib. A : omnium L princeps, et:

non dignus. Quod si indocta consuetudo tam est artifex suavitatis, quid ab ipsa tandem arte et doctrina postulari putamus? 162Haec dixi brevius quam si hac de re unauna postulata A (oculi errore ex postulari natum), unde una proposita Heerdegen: una posita Stroebel disputarem – est enim locus hic late patens de natura usuque verborum – longius autem quam instituta ratio postulabat.